بازدید کل: 187388

بازدید امروز: 87

بازدید دیروز: 114

ویژگی معلم آواز -آموزش آواز و خوانندگی

آموزش خوانندگی همچون دیگر آموزشها دارای اهمیت و نیازمند تجربه و دانش فراوان در ابعاد مختلف است . آموزش همانگونه که می تواند تعالی بخش باشد در صورت نادرست بودنش می تواند نتایج ناخوشایندی را به بار آورد . آموزش اصولی و انتخاب یک مربی و معلم آواز خوب ، دغدغه ی خیلی از علاقمندان خوانندگی است . متاسفانه امروزه به دلیل اینکه هر کسی با کمترین دانش یا صدا و خوانندگی به خودش اجازه می دهد مدرس آواز باشد برای هنرجویان و علاقمندان خوانندگی این انتخاب کمی دشوارتر نیز شده است . معلم و مدرس آواز علاوه بر برخوردار بودن از شخصیت خوب و اندیشه های ناب و زندگی بخش، باید از ابعاد مختلف خوانندگی آگاهی داشته و از بهترین شیوه ها برای ارتفاء هنرجو استفاده کند .

در این نوشتار به برخی از ویژگی های معلم آواز و نکاتی در آموزش خوانندگی تاکید شده تا کمکی هر چند اندک در انتخاب شما برای یک معلم آواز باشد . قبل از هر چیز اشاره کنم به اینکه در آواز ، مانند یک پرواز ، دو بال دارای اهمیت است یکی بال صدا و هر چه مربوط به صداست و دیگری بال محتوا . برای درک این نکته یک سخنرانی را مثال بیاورم که یک سخنران به دو بعد نیاز دارد یکی محتوا همان مطالب و مفاهیمی است که قصد ارائه اش را دارد و دیگری بیان و نحوه ی ارائه مطالبی که قرار هست به مخاطب منتقل گردد که ابزارش همان صدا و زبان و شیوه و فن بیان خواهد بود .اگر هر کدام از این دو دارای ضعف باشند اتفاق لازم و برآیند خوبی از آن سخنرانی بدست نخواهد آمد در آواز هم به همین صورت بوده و هر یک از دو بالِ صدا و محتوا دارای ضعف باشند خوانندگی مطلوب و شایسته ای صورت نخواهد گرفت.

جدای از سبک های مختلف آموزش خوانندگی مانند آواز پاپ و کلاسیک و سنتی ( فولکلور ، بومی ، محلی ، مقامی و مذهبی.... ) امروزه شیوه های مختلفی در آموزش آواز را شاهد هستیم. آموزشی که در آن فقط صدا و صداسازی و تکنیک های صدا اولویت داشته و بعد محتوا کمتر اهمیت دارد ؛ و یا آموزشی که فقط محتوا یعنی همان فراگیری ردیف و گوشه و نغمه و ترانه و تصنیف و شعر و ادبیات آموزش داده می شود و به بعد صدا کمتر پرداخته می شود‌ ؛ همچنین شیوه ی آموزشی برخی از اساتید آواز که هر دو بخش اهمیت داشته و به آموزش صدا و محتوا توأمان پرداخته می شود . ( مواردی که در بخش محتوا گفته شده مربوط به آواز سنتی و اصیل ایرانی است که در هر سبکی محتوای مربوط به همان سبک می تواند در نظر گرفته شود ) در آموزش آواز، خیلی از مربیان را می بینیم که از صدای مطلوب و تجربه ی چندانی در خوانندگی برخوردار نیستند و یا نوازنده و مدرسان ساز را می بینیم که چون به یکسری محتوا و مطالب و مفاهیم خوانندگی و آواز ایرانی آشنایی دارند به آموزش خوانندگی مشغولند.

باید تاکید کنم که یک مربی آواز حتما باید به هر دو بال آواز بپردازد. هم محتوا و هم صدا را داشته باشد و بتواند آموزش بدهد . همچنانکه ما زبان را با شنیدن می آموزیم و درک می‌کنیم اگر مربی ، صدا و خوانندگی خوبی نداشته باشد؛ هنرجو اگرچه یکسری ملودی و نغمه ها و مطالب را بیاموزد اما نمی تواند آنگونه که باید صدای خودش را کشف و ارائه نماید . معلم آواز باید از گستره صوتی و ویژگی صدایی مناسبی برخوردار باشد تا بتواند برای هر هنرجو با هرشخصیت و جنسیت صدایی که دارد به اجرا بپردازد و هنرجو را همراه خود به بخش های مختلف صداییش ببرد و بتواند پا به پای او به اجرا بپردازد تا هنرجو در بخش صدا و تکنیک های صدا در خوانندگی به درک درستی ، دست پیدا کند .

از نظر من تعلیم خوانندگی همانند طبابت بوده و یک طبیب نمی تواند برای همه یک نوع تجویز را داشته باشد حتی در برخورد با یک بیماری برای افراد مختلف باید متناسب با هر فردی شیوه ی درمان خاص و متناسب با همان فرد را پیش بگیرد . (به طور مثال یک سرماخوردگی انواع مختلف داشته و‌ یک نوعش هم ، برای افراد مختلف با توجه به توان و شرایط هر فرد و شدت و ضعف بیماری و برخی موارد دیگر تفاوت خواهد داشت لذا دارو و تجویز و شیوه ی درمان نیز باید متفاوت باشد ) در خوانندگی هم همینطور هست و نمی شود برای همه یک سبک یا یک شیوه و یک روش از خوانندگی را تجویز کرد . مربی آواز باید برای هر هنرجو با توجه به ویژگی های صدایی که دارد و متناسب با شرایط هنرجو به آموزش بپردازد تا نتیجه ی مطلوبی حاصل گردد.. حتی گاهی دیده می شود هنرجویی نسب به جلسه ی قبل ، دارای تغییرات و دگرگونی در خود و صدایش شده است که معلم آواز باید با هوش و درایتش بتواند تغییرات را تشخیص داده و در لحظه تصمیم بگیرد و برای موارد پیش آمده ، راهکار و شیوه ای را پیشنهاد دهد .

مربی آواز باید پرورش دهنده ی هنرجو باشد نه گسترش دهنده ی خود ! متاسفانه امروزه مربیان آواز سعی می کنند اندیشه و افکار و صدا و تکنیک خود را به هنرجو تحمیل کنند در حالی که آموزش باید به گونه ای باشد که هنرجو به مرور زمان صاحب صدا و تکنیک و شخصیت خاص در اجرا و احساس خود گردد تا جایی که از مربی خود نیز فراتر رود نه آنکه در قالب خاصی که مربوط به صدا و شخصیت خودش نیست گرفتار گردد .

معلم آواز باید از ذهن و افکار باز و بسیطی برخوردار بوده و از هرگونه تعصبات و خشکی اندیشه به دور باشد و ضمن احترام به یکسری اصول با تکالیف و برخوردهای خلاقانه فضا را برای هنرجو مساعد نماید تا هنرجو به شخصیتی که می تواند در صدا و خوانندگی داشته باشد برسد . مثالی بیاوریم تا درک بهتری پیدا کنید کارگردان موفق آن نیست که به بازیگر تکلیف کند فلان کار را انجام بدهد تا بالعکس ، بلکه کارگردان موفق، کسی است که شرایط و زمینه را به گونه ای فراهم می آورد که بازیگر بتواند هر آنچه توانایی دارد و گاهی فراتر از آنچه تصور می کند را ارائه کند و ایفای نقش نماید . در خوانندگی هم نحوه ی آموزش باید به گونه ای باشد که هنرجو بتواند تمام توانایی و خلاقیت خود را بروز دهد .

باورهای ما در ارائه کارهای ما نقش زیادی خواهند داشت و مربی باید بسیار دقت داشته باشید که باورهای هنرجو را دچار اخلال نکند و با تشویق و تذکر های بجا، هنرجو را در توانستن و رسیدن به هدف لازم راهنمایی و تقویت نماید .. مربی باید حرمت هنرجو را نگه داشته و بهترین برخورد را در لحن و گفتار و رفتار داشته باشد و هنرجو را زیردست خود فرض نکند .

مربی آواز باید از شخصیت خوب اجتماعی و اخلاقی نیز برخوردار باشد تا الگوی مناسبی باشد برای هنرجویان و از تاثیرات ناخودآگاهی که مربی بر شخصیت هنرجو خواهد داشت نتیجه ی بهتری حاصل گردد .

هر چه شناخت مربی آواز نسبت به خود و اجتماع و تاریخ و موقعیت های زمانی و مکانی که در آن قرار دارد بیشتر باشد در نوع آموزشش موفق تر بوده و بهتر می تواند در تربیت هنرجو به نتیجه برسد .

از آنجایی که فعالیت هنری با احساس همراه هست و بیشتر قابل درک می باشد بهتر است که مربی در حالی که حریمی را برای خود در نظر می گیرد ، ارتباط صمیمی و پر مهر و عاطفه ای را با هنرجو برقرار کند تا انتقال مفاهیم از معلم به شاگرد هرچه سریعتر صورت پذیرد .

مربی باید به هنرجو اجازه و امکان نقد ، پیشنهاد و تقویت روحیه پرسشگری را بدهد تا مقلد محض بار نیاید . در عین حال هنرجو باید کمال ادب و احترام را نسبت به مربی و معلم خود داشته باشد و سعی کند تا به تعالیمی که استاد ارائه داده عمل کند و در تمرین و کسب مهارتها کوتاهی نکند و هر روز آماده تر و با انرژی بیشتری در سر کلاس حاضر گردد تا معلم آواز هم بتواند مطالب جدید تری را به ایشان ارائه دهد .

مربی آواز در کنار مفاهیم گفته شده اگر با تئوری موسیقی و مفاهیم و اصطلاحات موسیقی و نوازندگی ساز و هر چه که مربوط به خوانندگی و صدا پیشگی است آشنایی داشته باشد می تواند در آموزشش موفق تر عمل نماید .

این نوشتار فقط اشارتی بود به برخی از ویژگی هایی که یک استاد یا مربی یا معلم و مدرس آواز و خوانندگی باید داشته باشد یقینا موارد و ملاک های دیگری وجود دارد که شما مخاطب عزیز که این متن را مطالعه می‌کنید می توانید به آن بیافزایید . امیدوارم با بالا رفتن سطح دانش و آگاهی و آشنایی با فرهنگ و هنر ناب ، دنیای زیباتری را تجربه کنیم و جهان بهتری را داشته باشیم .

با سپاس از همدلی و همراهی شما عبداله ساورعلیا خواننده و مدرس آواز ایرانی

سخنرانی و گفتار این نوشتار را از طریق لینک زیر در یوتیوب می توانید مشاهده کنید .

https://www.youtube.com/watch?v=xEwnJOg2nDM

 

تاریخ ارسال: 1400/5/27
تاریخ بروزرسانی: 1400/5/27
تعداد بازدید: 103
ارسال نظر